Je hebt het goed gedaan: het houten keukentje was FSC-gecertificeerd, tweedehands zelfs. Twee jaar stond het in de woonkamer, nu staat het op zolder met een pannetje erin dat niemand meer optilt. Bij circulair speelgoed denken de meeste ouders aan waar iets van gemaakt is. Terwijl de vraag die er echt toe doet een andere is: hoeveel kinderen hebben ermee gespeeld?
Circulair speelgoed is geen materiaalvraag
In de winkel wordt duurzaamheid afgerekend op het moment van kopen. Hout of plastic, gecertificeerd of niet, gerecycled of nieuw. Dat is meetbaar, dus daar gaat het gesprek over.
Maar de impact van een stuk speelgoed wordt niet bepaald door het materiaal alleen. Hij wordt bepaald door het materiaal gedeeld door het aantal uren dat er echt mee gespeeld is. Een houten loopwagen die acht maanden dienst doet en daarna zes jaar op zolder staat, heeft een slechte deling.
Reken het eens ruw uit. Een houten keukentje dat door één kind twee jaar gebruikt wordt, tegenover hetzelfde keukentje dat vijf kinderen achter elkaar bedient. Zelfde boom, zelfde transport, zelfde verf. Vijf keer zoveel spel.
Wat er tussen twee kinderen in moet gebeuren
Circulair klinkt vanzelfsprekend: het gaat gewoon door naar het volgende kind. In de praktijk zit daar behoorlijk wat werk tussen, en precies dat werk is de reden dat de meeste speelgoedbergen blijven staan.
- Ophalen op het juiste moment: als een kind eruit groeit, niet drie jaar later.
- Compleet maken: het laatste blokje terugvinden, het missende kaartje vervangen.
- Schoonmaken: tot het niveau waarop een andere ouder het zonder aarzeling binnenlaat.
- Repareren in plaats van afschrijven: één los wiel is geen einde.
- Opnieuw matchen: met een kind dat er nu precies aan toe is.
- Onderdelen bewaren: van speelgoed dat echt op is, zodat het volgende exemplaar langer meegaat.
Zes stappen. Bij één gezin thuis worden dat er meestal nul of één.
Waarom circulair speelgoed thuis vastloopt
Niet uit onwil. Het venster waarin speelgoed nog interessant is voor een ander kind is korter dan we denken, en het valt bijna altijd samen met de drukste periode van je gezinsleven.
Je verkoopt de loopwagen niet als je kind er net uit is, want dan is het chaos. Je bewaart hem voor eventueel nummer twee, ook als nummer twee er nog niet is. Tegen de tijd dat je opruimt, is het plastic verkleurd en zijn er twee dieren kwijt. Dan gaat het niet naar een volgend kind maar naar de kringloop, of erger.
Ondertussen groeit de stapel. Niet omdat je te veel koopt, maar omdat er niets weggaat. Het probleem is geen gebrek aan goede bedoelingen. Het is timing.
Speelgoed dat de cyclus goed doorstaat
Sommig speelgoed leent zich er beter voor dan ander. Wat stevig is, weinig kwetsbare onderdelen heeft en over meerdere leeftijden bruikbaar blijft, kan makkelijk vier of vijf kinderen mee. Dit zijn drie voorbeelden die precies daarom blijven rouleren.
Een paar maanden intensief gebruikt en daarna klaar. Precies het type speelgoed dat je niet wilt bezitten.
Magnetische bouwstenen zonder vaste bedoeling. Werkt bij twee jaar anders dan bij zeven.
Groot, houten en jarenlang bruikbaar. Ook het soort ding dat een halve kamer inneemt.
Binnen wat past, weg wat klaar is. Zonder zolder, zonder Marktplaats.
Een andere maatstaf
Het helpt als speelgoed kan bewegen op het tempo van je kind: binnenkomen als het past, weggaan als het klaar is, en dan door naar iemand anders. Dat is ook de gedachte achter RePlayClub, waar die cyclus georganiseerd wordt in plaats van dat hij afhangt van of jij op een dinsdagavond zin hebt in advertenties maken.
Je hoeft daar niet meteen iets mee. Maar de volgende keer dat je twijfelt tussen twee stukken speelgoed, is er een vraag die verder komt dan het materiaal: hoe waarschijnlijk is het dat dit over drie jaar nog gebruikt wordt, door wie dan ook?
Speelgoed dat blijft rouleren
Passend bij de fase van je kind, bezorgd en weer opgehaald.
Bekijk de abonnementen